Cách chọn và chia sẻ truyện kể trong một gia đình song ngữ

Hãy ghi lại xem mỗi người trong nhà dùng ngôn ngữ nào một cách thoải mái nhất với con, những ngôn ngữ nào xuất hiện ở nhà, ở trường, và trong cộng đồng, cũng như những cuốn sách hay câu chuyện truyền miệng nào thực sự có sẵn để tiếp cận. Sau đó, hãy chọn một nhịp điệu có thể duy trì lâu dài: ông bà kể chuyện bằng tiếng mẹ đẻ, bố mẹ đọc bằng tiếng Anh, hoặc cả nhà theo ngôn ngữ của người đọc tối hôm đó. Việc tiếp xúc ngôn ngữ hằng ngày không cần phải chia đúng nửa nửa.

CHSA, tổ chức người tiêu dùng trực thuộc ASHA, giải thích rằng trẻ em có thể học được nhiều hơn một ngôn ngữ, và khuyến khích các gia đình trò chuyện, hát, chơi và đọc sách bằng những ngôn ngữ mà gia đình đang sử dụng. Số lượng và cách thức tiếp xúc ngôn ngữ ở mỗi trẻ mỗi khác, vì vậy con có thể không sử dụng các ngôn ngữ với mức độ ngang nhau, và ngôn ngữ mạnh hơn của con có thể thay đổi tùy theo hoàn cảnh. Điều đó không có nghĩa là ngôn ngữ còn lại đã đột nhiên biến mất.

Đối với một ngôn ngữ mới, hãy chọn những hình ảnh thể hiện rõ ràng sự kiện, cốt truyện vừa sức, từ ngữ lặp lại, và một chủ đề mà con đã yêu thích sẵn. Một câu chuyện quen thuộc có thể được đọc bằng một ngôn ngữ khác, vì hình ảnh và trí nhớ về cốt truyện đóng vai trò làm cầu nối. Những cuốn sách từ vựng được sắp xếp theo chủ đề không phải là điểm khởi đầu duy nhất.

Hãy kiểm tra chất lượng ngôn ngữ, đặc biệt là với các bản dịch tự động hoặc một ngôn ngữ mà người lớn không thông thạo. Nếu câu văn nghe không tự nhiên, hãy chọn một nguồn đã được con người rà soát, hoặc tự kể lại câu chuyện từ hình ảnh bằng ngôn ngữ mà bạn có thể sử dụng. Hoot Tales gắn nhãn trạng thái dự phòng tiếng Anh (English fallback) và trạng thái rà soát, để một bản dịch nháp không bị hiểu nhầm là nội dung gốc đã được ban biên tập phê duyệt.

Cách thứ nhất, đọc trọn vẹn câu chuyện bằng một ngôn ngữ, rồi trò chuyện ngắn gọn về nó bằng ngôn ngữ mà con thấy thoải mái hơn. Cách thứ hai, hai người lớn có thể kể cùng một câu chuyện bằng những ngôn ngữ khác nhau vào những ngày khác nhau. Cách thứ ba, đọc chủ yếu bằng một ngôn ngữ và thêm vào một vài từ khóa từ ngôn ngữ khác, chẳng hạn như tên nhân vật hay một cụm từ lặp lại. Không có cách nào là đúng cho tất cả mọi gia đình.

Nếu con trả lời bằng một ngôn ngữ khác, hãy đón nhận ý nghĩa của câu trả lời đó trước. Người lớn có thể mở rộng ý bằng ngôn ngữ đang đọc: con nói "He's lost"; người lớn đáp bằng tiếng Việt, "Đúng rồi, bạn ấy không tìm được đường về nhà." Việc bắt con phải dịch lại hoặc lặp lại sau mỗi câu trả lời có thể khiến cuộc trò chuyện bị ngừng lại.

Hãy để con tự chọn vào một số tối, kể cả khi con chọn ngôn ngữ mà mình mạnh hơn. Giữ cho các ngôn ngữ của gia đình luôn sống động bên ngoài những cuốn sách, thông qua các bài hát, công thức nấu ăn, những câu chuyện của người thân, hay những địa điểm thực tế. Mục tiêu không phải là tiến bộ đồng đều ở mọi ngôn ngữ mỗi tháng, mà là những cơ hội bền vững và có ý nghĩa.

Nếu có lo ngại về ngôn ngữ, hãy thu thập ví dụ từ tất cả các ngôn ngữ mà con nghe và sử dụng, rồi tham khảo ý kiến của một chuyên gia ngôn ngữ trị liệu có kinh nghiệm về trẻ em đa ngôn ngữ. Một khó khăn ngôn ngữ thực sự thường cần được đánh giá trên nhiều ngôn ngữ cùng lúc; không nên vội kết luận chỉ vì con im lặng hoặc dùng ít từ hơn trong một ngôn ngữ mới học. Bài viết này không thay thế cho một đánh giá chuyên môn.